Phản ứng cứng rắn chưa từng có

Hãng tin Al Jazeera cho biết vào ngày 13-1, Thủ hiến Greenland, ông Jens-Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch, bà Mette Frederiksen đưa ra tuyên bố về tình hình hiện tại của Greenland trong một cuộc họp báo ở Copenhagen. Thủ hiến Nielsen cho biết vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này muốn tiếp tục ở lại với Đan Mạch thay vì gia nhập Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục thúc đẩy việc tiếp quản hòn đảo lớn nhất thế giới này. Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Nielsen nói rằng vùng lãnh thổ Bắc Cực tự trị này ưu tiên tiếp tục gắn bó với Đan Mạch: "Chúng tôi đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị, và nếu ngay lúc này và tại đây buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, chúng tôi chọn Đan Mạch". Trên tài khoản Facebook ngày 14-1, Đài BBC của Anh nhận định đây là tuyên bố cứng rắn nhất từ một đại diện của vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nối lại kế hoạch sáp nhập Greenland.

Bình luận nêu trên của ông Nielsen được đưa ra một ngày sau khi chính quyền Greenland bác bỏ các đe dọa tiếp quản của ông Trump. Trong tuyên bố đưa ra, chính quyền liên minh của Greenland cho biết: "Mỹ một lần nữa tái khẳng định mong muốn tiếp quản Greenland. Đây là điều mà liên minh cầm quyền ở Greenland không thể chấp nhận trong bất kỳ hoàn cảnh nào". Tuyên bố nhấn mạnh: "Là một phần của Cộng đồng Đan Mạch, Greenland là thành viên của NATO, vì vậy việc phòng thủ Greenland phải được thực hiện thông qua NATO".

Về phần mình, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen thừa nhận việc đối mặt với áp lực từ Mỹ, một đồng minh lâu năm trong NATO, là thách thức lớn, song khẳng định Đan Mạch sẽ kiên định bảo vệ lợi ích và lập trường của mình. Bà Frederiksen cho rằng giai đoạn khó khăn nhất trong vấn đề liên quan đến Greenland có thể vẫn còn ở phía trước.

Phản ứng của Tổng thống Trump

Khi được yêu cầu bình luận về phát biểu của Thủ hiến Greenland Nielsen rằng hòn đảo đã lựa chọn Đan Mạch thay vì Mỹ, Tổng thống Trump phủ nhận tuyên bố của lãnh đạo Greenland. "Đó là vấn đề của họ. Tôi không đồng ý với ông ấy. Tôi không biết ông ấy là ai. Không biết gì về ông ấy, nhưng điều đó sẽ trở thành một vấn đề lớn đối với ông ấy".

Tổng thống Trump từ lâu đã cho rằng Mỹ nên kiểm soát Greenland, hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch, đề cập đến vị trí chiến lược của Greenland cũng như nhu cầu ngăn chặn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục khiến căng thẳng leo thang gần đây khi tuyên bố Mỹ sẽ giành lấy vùng lãnh thổ Bắc Cực này "bằng cách này hay cách khác". Tổng thống Trump khẳng định Mỹ cần Greenland vì "an ninh quốc gia".

Lập trường của nhà lãnh đạo Mỹ đã khiến ông đối đầu với một số thành viên NATO ở châu Âu, những nước đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch. Bloomberg và Telegraph đưa tin, Anh và Đức đang xây dựng các kế hoạch nhằm ngăn chặn Tổng thống Trump kiểm soát Greenland. Berlin và London đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của NATO trong khu vực nhằm làm suy yếu động thái an ninh của nhà lãnh đạo Mỹ.

Từ Berlin, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cùng ngày cho rằng nếu mong muốn của Mỹ về kiểm soát Greenland trở thành hiện thực, đây sẽ là tiền lệ chưa từng có trong lịch sử NATO, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và trật tự liên minh. Phát biểu tại một cuộc họp báo chung ở Berlin với Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại, bà Kaja Kallas, Bộ trưởng Pistorius tái khẳng định sự ủng hộ của Đức đối với toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Đan Mạch, nhấn mạnh rằng an ninh của Greenland là trách nhiệm chung của NATO. Về phía NATO, Tổng Thư ký Mark Rutte cho biết liên minh này cần phải tập trung vào việc đảm bảo an ninh ở khu vực Bắc Cực, bao gồm cả Greenland.

Liên quan đến các diễn biến sắp tới, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland, bà Vivian Motzfeldt dự kiến sẽ có cuộc gặp với Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio tại Washington trong ngày 14-1, nhằm trao đổi quan điểm về những quan ngại hiện nay. Bên cạnh đó, Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cho biết ông cùng với bà Motzfeldt dự kiến sẽ tham gia cuộc họp với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte tại Brussels (Bỉ) vào ngày 19-1 để thảo luận an ninh ở Bắc Cực. Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch nói thêm rằng nước này đang lên kế hoạch tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland, đồng thời phối hợp với các nước NATO tổ chức các hoạt động huấn luyện và diễn tập trong năm 2026.

AN BÌNH